Disclaimer|   Contact

Afbeelding van Veni etinam logo

Digging in hard ground is more relaxing to a worm than going fishing...

spacer spacer spacer

Mengversterkers

Midden jaren zeventig, van de vorige eeuw, was Eli druk met van alles dat met audio te maken had. Buiten het voor disc-jockey spelen in een oude schuur van een paar maatjes van em knutselde Eli er met Philips onderdelenpakketten voor mengversterkers op los.

Omslag van het Philips boekje 'mengversterkers voor zelfbouw'.

Mengpanelen, lichtorgels en andere ingewikkelde stuff waarvan, in die tijd tenminste, zelfbouw altijd loonde ten opzicht van aanschaf.

PDF's

Van beide Philips nieuws voor hobbyisten en radio amateurs artikeltjes heb ik even een PDF geknutseld. En daar doe ik dan ook even het befaamde boekje 'Mengversterkers voor zelfbouw' bij...

Gewoon omdat ik de beroerdste niet ben... Nee, écht niet!

Favorieten

Ik kan het me bijna niet voorstellen maar mocht je déze webpagina in je favorieten willen opslaan dan kan dit door hier te klikken.

Qrcode

Pak het moment,

QRCode

want voor je het weet is ie weg, foetsie!

Eind jaren

zeventig tot midden jaren tachtig, van de vorige eeuw, leverde Philips verschillende elektronica onderdelenpakketten voor zelfbouw. De reeks waar ik de meeste avonturen mee heb beleefd, en eigenlijk nu nog steeds beleef, zijn de mengversterkers voor zelbouw. Van deze eenheden werd in publicaties van Philips verslag werd gedaan en de meest bekende hiervan is de HobbySkoop serie. Lang heb ik gedacht dat de deze eenheden in dezelfde tijd zijn ontstaan. Maar in werkelijkheid was Philips al eerder met de ontwikkeling hiervan begonnen. Feitelijk werden in HobbySkoop voorganger Philips nieuws voor hobbyisten en radio amateurs de onderdelenpakketten geïntroduceerd. In deze bladen stond zelfbouw van elektronische schakelingen centraal die met wetenswaardigheden en nieuwigheden uit de techniek werden aangevuld. Ook konden hobbyisten tips insturen.

Het nummer 1 uit 1965 van Philips nieuws voor hobbyisten en radio amateurs opende met de aankondiging van een geheel nieuwe reeks onderdelenpakketten. Deze pakketten weken af van de tot dan gebruikelijke serie zoals de bekende RE, EE en ME experimenteerdozen. En volgens de introductie konden deze praktische schakelingen door iedereen die kan solderen worden gebouwd. De eerste reeks pakketten bestond uit zo'n 17 stuks, variërend van schakelingen voor modelbouw, autobezitters en radioamateurs. Ook werden er een tweetal pakketten van kwaliteitsversterkers gepresenteerd. De V-30M monoversterker van 3 watt en de V-30S, stereoversterker. Deze laatste had een geluidsvermogen van 2x3 watt.

In deel twee (februari 1966) wordt een principeschema van een op versterkerbuizen gebaseerde mengversterker voor kristalmicrofoons en platenspelers besproken. Een mengversterker met veel mogelijkheden. Volgens de tekst omdat er bij veel geluidsjagers behoefte aan bestaat. Hobbyisten dienden het ontwerp wel zelf van de grond af te bouwen en de hiervoor benodigde onderdelen uit de handel te betrekken. Geen printontwerp of bouwaanwijzingen dus. Wel stond in het artikel de Philips codenummers van Digitale scan van de constructie van een mengversterker chassis deel. de onderdelen afgedrukt.

In nummer 4 (maart 1967) staat in het artikel Bouw versterkers naar keuze met Philips onderdelenpakketten een zwart-wit foto van een mengversterker met vier ingangskanalen gebouwd met Philips onderdelenpakketten. Het gaat, in tegenstelling tot het eerste model dat met versterkerbuizen was uitgerust, om een ontwerp dat uit verschillende onderdelenpakketten uit de R serie is opgebouwd. Kennelijk broeit er iets bij Philips, want in dat artikel worden hobbyisten opgeroepen aan de redactie ontwerpen van combinaties gebaseerd op deze onderdelenpakketten te melden. In het daaropvolgende nummer (september 1967) wordt het ontwerp van deze mengversterker uit de doeken gedaan. Deze is voorzien van een 1000Hz doorfluit generator en biedt de keuze uit twee verschillende eindversterker trappen. Ook voorziet het ontwerp in een regelbare uitgangsversterker.

In de volgende nummers worden steeds meer nieuwe onderdelenpakketten gepresenteerd. Ook loopt het aantal pagina's per nummer op. In het juni 1969 nummer (9) wordt melding gemaakt van de nieuwe HobbySkoop , dit betreft de jaarlijkse uitgave. En belangstellenden kunnen hiervan een exemplaar aanvragen. Maar vanaf nummer 10 (september 1969) wordt deze automatisch aan iedere abonnee op Nieuws voor hobbyisten en radioamateurs gezonden.

In juni 1972 ligt er bij de radio-onderdelen handel een nieuw gratis blad in de schappen. Het is de nieuwe HobbySkoop , een samenvoeging van Nieuws voor.. waarvan in 1971 het laatste nummer was uitgebracht en de jaarlijkse uitgave van de Philips HobbySkoop . Het blad zal zo'n drie a vier maal per jaar verschijnen. Bovendien zal er eenmaal per jaar een speciaal nummer uitkomen waarin het volledige hobbyprogramma zal worden gepresenteerd. In dit nummer wordt in het artikel Domino met Philips onderdelenpakketten in detail ingegaan hoe verschillende pakketten uit de R serie tot een volwaardige geluidsinstallatie kunnen worden samengevoegd. In het afgebeelde principeschema wordt het van verschillende ingangsschakelingen afkomstige audiosignaal met behulp van potmeters en koppelweerstanden naar een R6905 voorversterker gevoerd. Zodat hieruit verschillende configuraties mengversterkers ontstaan.

Vervolgens duurt het tot nummer 4 (maart 1974) dat weer iets over mengversterkers wordt gepubliceerd en wel een, wederom, op de R6905 voorversterker gebaseerde mengschakeling voor twee kanalen. De R serie bewijst hiermee haar veelzijdigheid maar toch gaat Philips niet verder met het uitontwikkelen van op deze versterker gebaseerde schakelingen, zo blijkt in het hobbyprogramma 1974/1975 van september 1974 (nummer 9). Het hele leveringsprogramma onderdelenpakketten staat dan en is thematisch ingericht. Zo zijn er Onderdelenpakketten voor audio, Onderdelenpakketten voor afstemheden, Onderdelenpakketten voor meetapparatuur, Onderdelenpakketten voor de auto,Onderdelenpakketten voor diverse toepassingen en een later te leveren serie Onderdelenpakketten voor mengversterkers. Deze laatste serie trekt niet alleen de interesse van hobbyisten die zich hiervoor met mengversterkers gebaseerd op de R serie hebben beziggehouden maar ook van hen die tegen de moeilijke zelfbouw opzagen.

De pakketten uit deze (NL) serie bestaan namelijk uit schakelingen die van een gestandaardiseerd chassisdeel met hierop een frontplaat zijn voorzien en kunnen eenvoudig in een kast kunnen worden gebouwd.

Digitale scan van een afbeelding met hierin de technische specificaties van de eerste 7 Philips mengversterker eenheden.

De serie start met een zevental verschillende onderdelenpakketten. Een mengeenheid, NL 7309. En een drietal ingangsversterkers met instelbare gevoeligheid: NL 7305 (microfoon), NL 7306 (platenspeler), NL 7307 (bandrecorder of tuner). Een toonregeling (NL 7311), een niveaumeter eenheid met 2 VU meters (NL 7314) en een volgversterker (NL 7412). De netvoeding wordt verzorgd door een NL 7410. De Philips mengversterker is geboren!

Als eindversterker wordt het onderdelenpakket NL 6920 geadviseerd die 2 maal 40 Watt kan leveren. Maar in een behuizing voor de mengversterker is nog niet voorzien. Pas in het hobbyprogramma 1975/1976 (september 1975) wordt als kast de NL 420K afgebeeld. Deze kast kan maximaal 12 eenheden herbergen, heeft plastic zijpanelen en staat op voetjes. De achterwand bestaat uit een met zwart gegranuleerd kunststof overtrokken metaalplaat. En hierin zijn 18 gaten voor DIN aansluitbussen voorgeboord. Ten tijde van de lancering van deze kast is het aantal onderdelenpakketten tot 10 uitgebreid. En de jaren hierop volgend wordt het programma met gespecialiseerde pakketten uitgebreid. Een grotere kast wordt echter en tot verbazing van velen nooit uitgebracht. En daarom bouwden veel hobbyisten maar hun eigen kast.

In de praktijk bleken de mengversterkers van erg goede kwaliteit. Zwak puntje waren de schuifpotmeters. Deze willen nog wel eens aanslepen en kraken. Toch was dit geen belemmering. Er zijn verschillende artikelen over een succesvolle toepassing bij brandweereenheden en toneelgezelschappen te vinden die met deze onderdelenpakketten complexe mengversterker systemen hebben gebouwd.

Naar boven