Tot de opkomst van de CD en later de digitale muziek was in de jaren '50 tot '90 van de vorige eeuw en ondanks dat velen zich stoorden aan de onvolkomenheden ervan, het draaien van vinylplaten een (bijna) dagelijks ritueel in vele huiskamers. Echter de stille digitale weergave won het van het zachte gekraak, de tikjes van stofdeeltjes en de ruis tussen de nummers waardoor de platenspeler voorgoed verleden tijd leek.
Leek... want de platenspeler, 'pick-up' in goed Nederlands voor de één, 'knetterend haardvuur' voor de ander. Is alweer een tijdje bezig aan zijn retour! Zo ook bij Ronny, die na een nieuwe print, voeding en metalen plint nog steeds druk is met zijn Philips 22GA312 platenspeler. Vanuit 'de krochten', zo wordt de kelder genoemd in huize B, blijft Ronny namelijk nadenken over hoe alles beter kan!
, zo appte hij me.
Speling
De lagers in de toonarm van de Philips 22GA312 zijn niet erg degelijk en deze kunnen na verloop van tijd speling vertonen. Deze zijn namelijk van kunststof. Met het 'uitlubberen' van de ophanging tot gevolg!
En als er iets is waar Ronny niet tegen kan dan is het wel,... juist! Een andere toonarm aanschaffen is geen optie omdat ieder exemplaar die hij in handen heeft gehad zowel radiaal als axiaal speling vertoonde en dát is ook iets waar Ronny niet tegen kan! Zo ook bij de toonarm van zijn huidige project. Het was zelfs zo erg dat dit een showstopper dreigde te worden. Zo van dan hoeft het niet meer, dus.. la maar!
.
Tsja, en dát is iets wat we niet moeten willen met z'n allen!
Toch?
Even voor de nu glazigkijkende kijkbuislezertjes: op Wikipedia, waarvan je links in dit venster een verwijzing vindt, is van alles te vinden over weet-ik-veel-wat-nog-meer dat betrekking heeft op die goeie ouwe 'pick-up'. Zo ook over de toonarm, waarop de headshell en de stylus zijn gemonteerd, en die met de behuizing van de platenspeler via een lagersysteem is verbonden.
In het geval van de Philips 22GA312 bestaat het lagersysteem van de toonarm uit een grote ronde plastic bal met daar horizontaal doorheen een pen met een diameter van 1,5 mm, die als lageras fungeert. De plastic ring waarbinnen de toonarm is opgehangen maakt onderdeel uit van een draaimechanisme dat het volgen van de groef van de buitenkant van de vinylplaat naar het hart ervan mogelijk maakt. Voor de lichte op- en neergaande beweging, zoals bij gebruik van de armlift of bij het nemen van een hobbel in de plaat, zijn ter hoogte van de lageras aan weerszijden gaten van 4 mm geboord waarin plastic lagers passen. Deze lagers sluiten aan op de uiteinden van de 1,5 mm dikke lageras die uit de plastic bol steekt.
Deze constructie vormt een soort cardanische ophanging, waarmee de toonarm zowel horizontaal als verticaal kan bewegen en is één van de meest kritische onderdelen van de platenspeler, omdat het de toonarm in staat stelt om vrij en soepel te bewegen en deze precies over de groeven van de vinylplaat te leiden.
Aan de slag!
Terug naar Ronny,.. de oplossing die na een gepaste periode van mokken in 'de krochten' voor de belabberde ophanging van de toonarm door hem werd bedacht was simpel en doeltreffend: de kunstof lagers vervangen door iets van metaal!
Kogellagers in die maatvoering zijn er wel, maar Ronny heeft dáár het geduld niet voor. En ook zijn die best duur. En dus werd in de plaatselijke bouwmarkt een messing staaf van rond 4 mm aangeschaft en vervolgens een poging gedaan om daar een gat van 1,5 mm in te boren. Exact in het midden.
Ronduit briljant zo'n plan natuurlijk, alleen is dit bijna niet te doen. Ook niet na heel veel pogingen...
Gelukkig was er nagedacht over een plan B en dat is gebruik van een messing buisje met een buitendiameter van 2 mm en een binnen diameter van 1 mm. Met die buitendiameter zou de messing buis precies in zo'n plastic lager moeten passen zo was de redenering. En als die 1 mm binnendiameter naar 1,5 mm kon worden opgeboord dan zou dat stukje messing buis op zijn beurt weer precies over die lageras vallen!
Het geheel kon zo in het bestaand kunststof lager worden geperst met als resultaat: nul speling!
aldus Ronny.
Hiermee is voorlopig de rust in huize B weer teruggekeerd...